ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026: ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦਾ 9ਵਾਂ ਬਜਟ; ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ

ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026 (Union Budget 2026) ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ (Entrepreneurship) ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

1. ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ (Education & Housing)

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ:

• ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗਰਲਜ਼ ਹੋਸਟਲ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹੋਸਟਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
• ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ: 15,000 ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਟੈਂਟ ਕ੍ਰਿਏਟਰ ਲੈਬਜ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਲੜਕੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖ ਸਕਣਗੀਆਂ।

2. ਮਹਿਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ‘She MARTS’

ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:

• She MARTS: ਇਹ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਰਿਟੇਲ ਆਊਟਲੈਟ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ (Self-Help Groups) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣਗੀਆਂ।
• ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ (Lakhpati Didi): ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ₹1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।

3. ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰਸੋਈ (Health & Kitchen)

• ਸਸਤਾ ਇਲਾਜ: ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੈਂਸਰ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ) ਦੀਆਂ 17 ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਸਸਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।
• ਰਸੋਈ ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਓਵਨ ਸਸਤੇ ਹੋਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵਪਾਰਕ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਪਹਿਰਾਵਾ: ਕੱਪੜੇ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫੁਟਵੀਅਰ ਸਸਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਬਜਟ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣਗੇ।

4. ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ (Income Tax Slabs 2026-27)

ਨਵੀਂ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (New Tax Regime) ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ (ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ) ਲਈ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ: