ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਿਕਸਡ ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਵਾਲੀਆਂ 16 ਦਵਾਈਆਂ ’ਤੇ ਲਗਾਈ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਨਵ ਵਰਤੋਂ ਲਈ 16 ਫਿਕਸਡ ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ FDC ਦਵਾਈਆਂ?

ਫਿਕਸਡ ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਉਹ ਦਵਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਮੱਗਰੀਆਂ (APIs) ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕੋ ਗੋਲੀ, ਕੈਪਸੂਲ ਜਾਂ ਸਿਰਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਪਾਬੰਦੀ?

ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ, 1940 ਦੀ ਧਾਰਾ 26A ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 16 ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ (therapeutic justification) ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫਾਇਦਾ ਨਾਮਾਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਰੱਗਜ਼ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ (DTAB) ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ:

ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

• ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ (Antibiotics): ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੋਕਸੀਸਿਲਿਨ (Amoxicillin), ਸੇਫੂਰੋਕਸਿਮ (Cefuroxime) ਅਤੇ ਸੇਫਾਡ੍ਰੋਕਸਿਲ (Cefadroxyl) ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਾਏ ਗਏ।
• ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (Painkillers & Antispasmodics): ਪੇਟ ਦੇ ਮਰੋੜ, ਸਰੀਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਡਾਇਸਾਈਕਲੋਮਾਈਨ (Dicyclomine) ਅਤੇ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ (Paracetamol) ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ।
• ਚਮੜੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਉਤਪਾਦ (Dermatological Preparations): ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਐਲੋਵੇਰਾ (Aloe Vera), ਵਿਟਾਮਿਨ-ਈ ਅਤੇ ਜੂਜੂਬਾ ਆਇਲ ਆਧਾਰਿਤ ਸਕਿਨ ਕ੍ਰੀਮਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਡਾਕਟਰੀ ਲਾਭ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
• ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਦਵਾਈ (Diabetes Medication): ਟਾਈਪ-2 ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗਲੀਕਲਾਜ਼ਾਈਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਮੀਅਮ ਪਿਕੋਲੀਨੇਟ (Gliclazide + Chromium Picolinate) ਦੀ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਦਵਾਈ।

ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼:

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।